Dorp Heijplaat

Ligging: geïsoleerd tussen Waalhaven en Eemhaven, al jarenlang onderhevig aan een zg. herstructurering of gebiedstransitie. Het gebied is speerpunt voor de gemeente Rotterdam in de ambitie om de Stadshavens nieuw leven in te blazen en klaar te maken als gebied waar Leven, leren en Leisure hand in hand gaan met werken, een gebied dat state of the art moet worden voor de 21ste eeuw waar duurzaamheid en bewoners participatie hoog in het vaandel staan.

Inwoner aantal momenteel rond de 1370 tot 1400.

Het oude tuindorp is 100 jaar geleden gebouwd door de gebroeders Baanders, in opdracht van de scheepswerf de Rotterdamse Droogdok Maatschappij. Er is ondertussen veel veranderd. Voor een indruk van de sfeer 15 minuten film met oog voor detail van Rob Boelhouwers over het dorp zoals het was. klik hier.

Het tuindorp staat al heel lang op de nominatie om uitgeroepen te worden tot beschermd stadsgezicht, maar op één of andere manier is er niet een partij die door pakt met de aanvraag. Het is bij de redactie nog niet bekend of de status nu al definitief is of niet. Met een goed doordacht stratenplan en uitgekiende diversiteit aan architectuur, heeft het dorp een bijzonder vriendelijke uitstraling. Het dorp zou zo deel uit kunnen maken van een open lucht museum.

Het naoorlogse dorp bestond uit woningen uit de jaren 50/60 en is onlangs nagenoeg gesloopt. Volgens de oorspronkelijk planning zou er gefaseerd worden gesloopt. Dan zou er nieuwbouw komen i plaats van het gesloopte stukje. Voortschrijdend inzicht en veranderende regelgeving zijn er de directe oorzaak van dat alles in één keer gesloopt werd, maar de verantwoordelijke partij voelde zich niet meer geroepen om nieuw te bouwen.

Concrete plannen blijven daardoor liggen en Heijplaat mag nog langer wachten op de realisatie van nieuwbouw. Het wordt nog spannend op het dorp of er draagvlak voldoende blijft voor het behoud van voorzieningen als winkel en school. Er is gelukkig een andere partij die wil gaan bouwen, maar die doet dat in fases en heeft er 7 jaar voor uitgetrokken. klik hier.

Op deze manier brengt de herstructurering spannende tijden met zich mee door het ontbreken aan visie, beleid en een goede kopgroep die leiding weet te geven en de lange termijn-koers weet te bewaken in de herstructurering van het gebeid.

Hetgeen wel gerealiseerd is rond en op het dorp is meer het gevolg van opportunisme dan van goede planning en coördinatie. Door een komen en gaan van managers gaat veel specifieke kennis verloren over het gebied en de ambities die er waren. Zaken als het bestaansrecht van de voorzieningen zijn constant een strijdpunt evenals de integrale aanpak van de groenvoorziening of het met elkaar kijken naar verkeersproblematiek, geluids- of wateroverlast. Het zijn voor de bewoners langzamerhand uitzichtloze items geworden.

Jaren terug werd gekozen voor een gezamenlijke aanpak voor de herstructurering van het gebied. Bewoners en belangstellenden werden nadrukkelijk uitgedaagd zich met het hele verhaal te bemoeien en betrokken te blijven. Zo ontwikkelden bewoners van het dorp het zg Groenkleed op de plek waar ooit nieuwbouw moet komen en ondertussen maakt Concept House Village klik hier  tijdelijk gebruik van de braakliggende stukken om conceptuele vernieuwingen in de bouw uit te proberen en ten toon te stellen.
De Vereniging van Wijkbewoners Heijplaat is tot nu toe de enige partij die lessen geleerd heeft uit het verleden. De mensen uit die club hebben wel een visie weten te ontwikkelen over de toekomst. Een aantal daarvan heeft zich door van meet af aan intensief bezig te zijn met de herstructurering, verdiept in het fenomeen duurzaam ontwikkelen. Zij hebben hun lessen geleerd en hebben hun visie vastgelegd in een document genaamd Groot Heijplaat, een duurzame weg naar 2035.

Het is dus erg spannend allemaal. Hoeveel en hoe hard gaan we bouwen? Wanneer is het klaar? Blijft de duurzame ambitie gehandhaafd? Blijven de voorzieningen op peil of worden ze nog verder afgebroken? Hoe worden zaken verder geregeld in tijden van bezuinigingen en crises? Hoe gaan we verder met de bewoners participatie? Hoeveel neemt de overlast van de toenemende activiteiten rond het dorp nog toe? Waar ligt de grens?