Vroeger was het simpel. De werf de Rotterdamse Droogdok Maatschappij was eigenaar van het dorp en zwaaide de scepter. Vrijwel iedereen die op Heijplaat woonde, werkte voor de werf. Zij die niet op de werf werkten, hadden een functie in het dorp zoals bijvoorbeeld de winkeliers of het onderwijzend personeel van één van de scholen. De RDM had een directie en dwingende stem in de huisvesting van de inwoners van Heijplaat. Als werknemers hun pensioengerechtigde leeftijd haalden en niet meer mee telden in het productiesysteem, dan werd men geacht te vertrekken om ruimte te maken voor mensen die werkten op de werf. De RDM hielp de ex werknemers wel bij het vinden van een andere passende woning. Zo ontstond er een dorp met een duidelijke ziel, maar zonder begraafplaats.

Heijplaat is gemeente Rotterdam  www.rotterdam.nl

en valt onder Charlois klik hier,

Charlois heeft een gebiedscommissie.

De bewoners van Heijplaat worden vertegenwoordigd door de huurdervereniging, vereniging van eigenaren en stichting Duurzaam Heijplaat

Woonbron is als woningbouwcorporatie verantwoordelijk voor de huurwoningen op Heijplaat en in die hoedanigheid de partij die het naoorlogse dorp heeft gesloopt. Helaas voelde de corporatie zich niet meer verantwoordelijk voor de nieuwbouw.  Hierbij keert de woningbouwcorporatie de afspraken met diverse partijen die jaren terug zijn gemaakt de rug toe. Projectontwikkelaar van Ommen en de Groot neemt nu de nieuwbouw op zich, in opdracht van de gemeente Rotterdam.

Heijplaat ligt in een industriële zone, waar eigenlijk in de zin van de wet niet gewoond zou mogen worden vanwege de overlast. Geluidsniveau bijvoorbeeld is door de omliggende industrie hoger dan overal elders en ook zaken als fijnstof belasting door het vrachtverkeer en de scheepvaart in en om het dorp laten hogere cijfers zien dan normaal. Voor Heijplaat gelden in de milieuwetgeving of hinderwet zogenaamde opgerekte waarden.

Ondanks dat is het overwegend een goed dorp om te wonen, alles gaat wat rustiger dan in de stad en alles is overzichtelijk, maar qua vervuiling is het een paar graadjes erger dan elders en het is algemeen bekend dat de levensverwachting in dit gebied (sowieso Rotterdam) 2 jaar lager ligt dan landelijk gemiddeld.

Het havenbedrijf drukt een grote stempel op het hele gebied. Zij bepalen voor een overgroot deel wie en wat voor activiteiten er rond het dorp plaatsvinden door de uitgifte van terreinen. Dat het havenbedrijf een lastig bereikbare partner is om mee te onderhandelen, en dat de belangen van het havenbedrijf anders liggen dan de bewoners, daar zijn de Heijplaters inmiddels wel achter. Wat het havenbedrijf wel wil, is het zijn van een goede buur. www.portofrotterdam.com

De dorpsbewoners hebben geleerd kritisch te kijken naar de uitgifte van vergunningen. DCMR is de verlener van de vergunning en DCMR kijkt wat toelaatbaar is. www.dcmr.nl  De bewoners geven vaak tegengas omdat zij bepaalde activiteit niet in hun woonbuurt wensen en als geen ander weten dat zelfs DCMR eerder op de hand van het havenbedrijf is dan dat de instantie de belangen van de inwoners behartigd. Een mooi voorbeeld daarvoor is het onlangs gepresenteerde concept bestemmingsplan Waal- Eemhaven. Het totale concept bestond ongeveer uit 1000 pagina's en bij de presentatieavond voor de bwewoners bleek niemand antwoord te hebben op de vele vragen die de massaal toegestroomde bewoners van Heijplaat hadden.

Heijplaat is kwetsbaar door de ligging van het dorp. Een chemische brand als in de Moerdijk in het voorjaar van 2011 zou voor de inwoners van het dorp funest kunnen zijn bij verkeerde wind. Het probleem wordt alleen maar groter als daar ook nog eens een paar duizend mensen op de RDM bij komen die op dat terrein leren en werken. De dorpsbewoners doen er daarom veel aan om deze zaken bespreekbaar te houden, hetgeen ze niet altijd in dank wordt afgenomen. Het zijn de bewoners die constant benadrukken dat het huidige beleid en toekomstige ontwikkelingen van het gebied op elkaar afgestemd dienen te worden. Schoorvoetend komt e.e.a. op gang en gelukkig schuiven partijen af en toe bij elkaar aan tafel, maar er is nog een lange weg te gaan voordat hier verandering in gaat komen. Zakelijk opportunisme schijnt toch altijd zwaarder te wegen en belangrijker te zijn dan evenwichtig en maatschappelijk verantwoord ontwikkelen.

Stadshavens, die de trekkende organisatie is voor de complete herontwikkeling van het stadshavensgebied, zou hier ook een oogje in het zeil moeten houden, meedoen en meedenken over verantwoorde ontwikkelingen binnen het hele herstructureringsverhaal rond Heijplaat en de RDM. Stadshavens houdt zich echter vooralsnog vooral bezig met de ontwikkeling van het RDM terrein en gaat voorbij aan de belangen van het dorp en de wenselijke ontwikkelingen in de directe omgeving.

Het zou echter voor alle partijen een zoektocht moeten zijn om e.e.a. georganiseerd te krijgen. Gezien het groeiend aantal mensen dat zich op dit schiereiland bevinden, is het in groeiende mate belangrijk om te voorkomen dat de havens rond Heijplaat en de RDM een vergaarbak gaan worden van allerlei afvalverwerkers en -inzamelaars en duistere overslagbedrijfjes zonder bedrijfsveiligheidsplan en half bemande installaties die vanuit het moederbedrijf in Verweggistan in de gaten worden gehouden met camera’s. Volgens de bewoners bevordert dat niet een veilig klimaat waar velen kunnen wonen en werken. Het ontbreekt nl. nog steeds aan elke vorm van evacuatieplan of noodscenario.

Hier volgt de laatste visie die te vinden is op de site van stadshavens als het gaat om de ontwikkelingen hier. www.stadshavensrotterdam.nl "Met de komst van de scholen, de jachtenbouw en nieuw openbaar gebied is de toekomst van RDM-West al grotendeels duidelijk. De scholen zullen in 2009 starten op RDM Campus en RDM Innovation Dock is medio 2009 gereed. De jachtbouwers op RDM West hechten zeer veel belang aan innovatie en zorgen voor een continue stroom van stageplaatsen, ook als leer-werkplaatsen voor toekomstige werknemers. De ontwikkelingen op RDM-West zullen de ontwikkelingen op de rest van het RDM-terrein naar verwachting versnellen. De plannen voor RDM-West en het voormalige oude hoofdkantoor (middenstrip) zijn al in uitvoering en zullen in 2014 geheel zijn gerealiseerd. De plannen voor het Quarantaine terrein worden concreet gemaakt in 2009. Het terrein en een aantal gebouwen zijn voorgedragen voor aanwijzing tot rijksmonument. De ambitie is dit cultuurhistorisch erfgoed te behouden en de creatieve sector die er is gehuisvest te faciliteren. Uitvoering kan snel daarna starten. Het verbeteren van de aansluiting tussen de RDM locatie en het dorp Heijplaat en de ontwikkeling daarvan wordt nader onderzocht."

De toekomst is nog een duister verhaal. Wat gaat er gebeuren als de bestuurslaag van de deelgemeente wegvalt? Gaat dan de tijd weer terugkomen van de ambtelijke willekeur? Gaat het stadhuis op de Coolsingel dichter op de ontwikkeling rond Heijplaat zitten of zou Heijplaat dan helemaal aan de goden overgeleverd worden?

De woningbouwcorporatie had een strategisch masterplan voor de ontwikkeling van het te slopen gedeelte, maar keerde na de sloop van het na oorlogse dorp de ontwikkelingen de rug toe en ontsloeg de gebiedsontwikkelaars als zijnde overbodig. Het Havenbedrijf Rotterdam heeft zo zijn eigen ideeën over het dorp. Zo moest er een tweede ontsluitingsweg komen voor het RDM terrein. Die weg loopt langs het nieuw te ontwikkelen stuk van het dorp. De bewoners waren hier fel op tegen, echter het directeurenoverleg (de grote partijen, o.a. havenbedrijf, woonbron, gemeente) heeft bepaald dat die weg er moest komen om straks de verkeersstroom te kunnen verwerken die straks dagelijks van en naar het RDM terrein moet. Het is een oplossing van vervoersproblematiek anno 19noach die letterlijk in de ogen van de dorpsbewoners een streep door de rekening is voor de ontwikkeling van een leuk, toonaangevend, adaptief, duurzaam ontwikkeld stukje Heijplaat waarbij uitgegaan wordt van de kennis van de bewoners van de eigenheid van het gebied.

We gaan het afwachten en zien, dat is namelijk alles wat de bewoners van het dorp kunnen doen buiten blijven roepen hoe belangrijk het is om alle aspecten van de herstructurering in het oog te houden om het gebied leefbaar te houden. Dat ze dit doen is niet op de laatste plaats in het belang van de mensen die daar straks gaan wonen. Laten we maar niet spreken over het belang van de mensen die er nu wonen.

Maar wie weet. In elk geval wordt het gebied een voorbeeld hoe we wel of niet omgaan met participatie, herstructurering en duurzaam herontwikkelen van oude industriële complexen. Vroeger woonden de mensen er met veel plezier en dat plezier zou alleen maar groter moeten worden. Het zou een toonbeeld moeten worden hoe mensen kunnen wonen te midden van nijverheid en industrie in de buitendijkse gebieden van de havens van Rotterdam. Wie weet! Heijplaat.com legt het allemaal vast en werkt momenteel aan een document waarin te vinden is hoe dit proces verloopt en welke rol alle partijen erin hebben.