hier het commentaar van de bewoners op het IKS rapport: de geleerde lessen zoals voorgelezen tijdens de presentatie van het rapport.

IKS is als een mist. Ik kan u verzekeren dat er veel over dit onderwerp is gesproken en geschreven waardoor je rustig kan stellen dat er ook veel woorden over zijn vuilgemaakt.

Doelen: versneld verduurzamen en energie neutraal maken van Heijplaat/RDM vanuit de bewoners, maar vooral kijken wat daarvoor nodig is. Een onderzoek in een herstructureringsgebied waar ons dorp deel van uitmaakt. Project geld, dat was onlosmakelijk verbonden aan de naam IKS. Al snel werd de IKS pot een middel voor het financieren van allerlei projecten, maar duidelijke spelregels en hoofdrolspelers waren er niet en waren vaag of werden gaandeweg verzonnen. Spannend was het zeker en de opwinding in het begin was groot, het enthousiasme onstuitbaar, de coördinatie ver te zoeken en de frustratie bij de bewoners werd gaandeweg het proces duidelijk merkbaar.

Er ligt nu een kennis agenda en met de presentatie ervan werd nogmaals duidelijk dat het nog steeds niet voor iedereen duidelijk is wat de rol is van iedereen. Alleen al het feit dat de bewoners als allerlaatste en dan ook nog na meerdere dringende verzoeken het onderliggende rapport konden inzien en het ontbreken van de naam van de bewoners die geparticipeerd hebben in dit proces en hun volle medewerking hebben verleend aan dit onderzoek onder de uitnodiging van vanmiddag, zouden erop kunnen duiden dat de bewoners dus gewoon proefkonijn waren in plaats van participanten, aapjes in de dierentuin zoals één van onze bewoners een tijdje geleden zo treffend wist te verwoorden nadat ze de zoveelste rondleiding langs haar huis zag gaan.

Daarom is al vorig jaar mede om de positie van de bewonersvereniging te verstevigen de vereniging van wijk bewoners serieus gaan overwegen om het secretariaat, het communicatie/coördinatiecentrum van de duurzame ontwikkeling bij de bewoners neer te leggen,. Niet alleen voor de communicatie binnen het dorp, maar zeker ook voor de communicatie binnen de groep van medeondertekenaars van sok2. De bewoners wilden duurzaamheid verankeren bij de qua personeel meest stabiel gebleken partij binnen de herstructurering van Heijplaat.

De resultaten die nu voor ons liggen waren toen al tot de bewoners door gedrongen en de bewoners zagen misschien wel kans om met enig creatief denken en werken de koers bij te stellen, maar dat gaat alleen als alles en iedereen mee wilde werken en bereid was te luisteren en met elkaar beleid te maken in. Het IKS dreigde  op een gegeven moment echt een splijtzwam te worden in het dorp, maar voor de bewoners is het bijzonder leerzaam geweest.

Niet alleen werd duidelijk wat hun positie was als participant  binnen het belangen spel van een herstructurering maar ze gingen als geen ander op zoek naar een manier waarop het wel kan werken. Want wat voor de bewoners wel duidelijk is geworden, is dat echt, maar dan ook echt duurzaam ontwikkelen de enige rode draad kan zijn, wil de hele duurzame herstructurering slagen en het  dorp kans hebben om deze slag te boven te komen.

De bewoners zijn mede door het IKS traject op een spoor gezet waar duurzaam geen bijvoeglijk naamwoord meer is, maar ze zijn een heel eind om het met elkaar te ontwikkelen tot een manier van denken. Er is binnen de vereniging het afgelopen jaar een grote inhaalslag geleverd om de bewoners participatie meer vorm te geven en het ziet er naar uit dat dat gaat lukken ondanks dat er nog steeds grote verschillen zijn in denken tussen de in het rapport zo mooi getypeerde systeem wereld en leefwereld. Wij, uit de leefwereld willen en kunnen die participatie verder uit bouwen en goed positioneren maar vooralsnog wordt er in onze ogen nog steeds te weinig rekening gehouden met de mening en de positie van de bewoners participanten. Ook in dit rapport komt dat duidelijk naar voren. De vraagstukken rondom de duurzame ontwikkeling van Heijplaat zijn voor professionals al lastig genoeg, maar zonder echte empathie voor elkaar lopen we de nodige inbreng van vele creatieve en ter zake kundige bewoners van  Heijplaat gewoon mis en blijven die bewoners met hun snufferd tegen een muur aanlopen waardoor een beweging van onderop op voorhand al onnodig wordt gefrustreerd, waardoor wenselijke voortgang domweg geblokkeerd wordt.
Deze kennis agenda is daarom voor de bewoners een mooie boodschap, laten wij hopen dat er naar geluisterd en ook gehandeld wordt.

Helaas, in de loop van het proces heb ik me meer en meer gerealiseerd dat een begrip als luisteren tweeledig is uit te leggen.
De eerste is duidelijk: hé, moet je luisteren….waarbij de spreker vindt dat zijn toehoorder het vooral moet doen met wat er gezegd wordt, één richting verkeer.
De tweede is een meer positieve betekenis van het woord, de oren gebruiken als zintuig om tot je te nemen wat een ander te vertellen heeft zonder hem/haar direct op punten en komma’s aan te vallen of vast te pinnen en te veroordelen op gedane uitspraken. Wellicht lijdt een geventileerde mening tot voortschrijdend inzicht als je er iets dieper op in gaat..
Eén van de kenmerken van het traject ontwikkeling naar duurzaam is een constante zorgvuldige evaluatie rond ontwikkelingen belangrijke issues. Je moet met  elkaar zoeken naar kantel momenten en die gebruiken, grijpen of mogelijk maken. Alleen op die manier boeken we voortgang en maken uiteindelijk transitie mogelijk.. Dat zal niet zonder slag of stoot gaan, dat weten we zo langzamerhand allemaal, daar is inzet voor nodig en binding met het gebied.

Ik hoop niet dat niemand zich persoonlijk aangesproken voelt door dit rapport, want dan zou het allemaal voor niets zijn geweest, maar ik ben bang dat door de bezig zijnde en komende personeelswisselingen (ook niet goed voor duurzame processen volgens het rapport) in de systeem wereld, de leefwereld straks voor de zoveelste keer moet beginnen om mensen in te praten en in te wijden in de wereld van Heijplaat in herstructurering.

Wij hebben zo langzamerhand een redelijk all round plan voor ogen, het zit in de koker en er wordt hard gewerkt aan een aanvullend onderzoek hoe de resterende iks gelden het beste ingezet kunnen worden om het IKS traject vruchtbaar te kunnen afronden, dan zijn wij klaar voor het vervolg.  Er zijn veel redenen te noemen die hebben tegengehouden dat we onze plannen nu al helemaal klaar hebben om te presenteren, ventileren en uitbouwen, maar grote stukken hebben al hun vorm. Laten we maar zeggen dat we als bewoner van de professionals bij elkaar het afgelopen jaar redelijk wat bezigheidstherapie erbij hebben gekregen. Met de plannen op een rij zetten is het een kwestie van plakken en knippen en alles eens goed op een rij zetten. Een leuk eerste resultaat is al dat bij herhaaldelijke navraag bleek dat er nog meer in de iks pot blijkt te zitten dan dat er altijd werd aangenomen, da’s al de eerste meevaller.

Wij hopen dat iedereen zijn les trekt uit dit rapport en erop acteert om in de verdere ontwikkeling de ruimte te geven aan de bewoners die ze verdienen, zodat zij hun creatieve vermogens in kunnen zetten om te bouwen in plaats van constant te moeten zeuren en soebatten over hun positie en rechten als volwaardig mede participant in de duurzame herstructurering van Heijplaat.