Duurzaam

In Rotterdam is bijna iedereen trots op de dynamiek van de stad. Het bruist, het leeft, het gaat met de tijd mee en de stad is gezelliger dan ooit te voren. Was het ooit een stad waar “als je er een overhemp koopt, de mouwen al zijn opgestroopt”, is het nu een stad van terrasjes, galerietjes, theatertjes, evenementen en af en toe wordt ook de innovatie genoemd, de ontwikkeling van de duurzame stad, dus de stad van morgen.
Dat laatste wil Heijplaat.com in dit menu nog eens goed onder het vergrootglas leggen. Heijplaat was de aangewezen plek om duurzaam te ontwikkelen. Heijplaat zou in 2020 energie neutraal moeten zijn volgens de ambities die gepaard gingen met een financiële injectie in het kader van Klimaat Neutrale Steden, de zg. IKS pot.
Voor Heijplaat was dat de grote kans om het dorp weer op de kaart te krijgen. Daarnaast werden de bewoners van het dorp aan alle kanten gevraagd om mee te denken en mee te doen, want het moest een bottom up proces worden. Een aantal bewoners werd enthousiast van deze kans en ze gingen aan de slag. Nu zijn we een aantal jaar verder en het is interessant om te zien hoe in Rotterdam met dit soort kansen wordt omgesprongen en hoe het proces verloopt. Er is in dit verhaal een hoofdrol weggelegd voor de Stakeholders - dat zijn de partijen die zich gecommiteerd hebben aan deze opgave -  die met elkaar de verantwoordelijkheid hebben voor het met elkaar maatschappelijk verantwoord herontwikkelen van het stuk Rotterdam tussen de Waal- en de Eemhaven.

Maar laten we eerst een kijken wat duurzaam ontwikkelen nu precies inhoudt.
Volgens wikipedia:

Duurzame ontwikkeling is ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen, aldus de definitie van de VN commissie Brundtland uit 1987.
Duurzaamheid gaat over de schaarste van de hulpbronnen waarmee welvaart wordt voortgebracht, zowel nu als in de toekomst. De oppervlakte van de aarde is eindig; grondstoffen kunnen op raken en de opnamecapaciteit van de atmosfeer en onze natuurlijke omgeving kent haar grenzen.
De termen duurzaamheid en duurzaam gebruik komen van oorsprong uit de bosbouw. Later zijn ze ook in de visserij biologie gebruikt. In beide gevallen was de betekenis verwant met begrippen uit de ecologie. Het ging er om de natuur zodanig te beheren dat de natuurlijke structuren en processen niet principieel werden aangetast. Concreet: aan visgronden en bossen mocht niet méér vis of hout worden onttrokken dan er door natuurlijke aanwas vanzelf weer bij zou komen. Het respecteren van deze ‘gebruiksruimte’ betekent dat ook toekomstige generaties er gebruik van kunnen blijven maken. Bij duurzame ontwikkeling is dus sprake van een ideaal evenwicht tussen ecologische-, economische- en sociale belangen. Alle ontwikkelingen die op technologisch, economisch, ecologisch, politiek of sociaal vlak bijdragen aan een gezonde aarde met welvarende bewoners en goed functionerende ecosystemen, zijn duurzaam.

Er is bestaat veel verwarring rond duurzaam ontwikkelen.

Duurzaam is langzaam een begrip geworden bij zowel producenten als bij consumenten. De industrie of producent heeft zich het begrip duurzaam snel eigen gemaakt. Duurzame keurmerken vliegen ons om de oren. De één denkt nog groener dan de ander, maar veel mooie en duurzame verhalen worden vooral gebruikt in het aanprijzen van een product om zo de klanten te paaien. In het groot heeft de duurzame ontwikkeling dan ook nare en rare gevolgen. Er is bijvoorbeeld een grote kaalslag gaande in de tropisch regenwouden als gevolg van de Westerse vraag naar biobrandstof. Biobrandstof is beter voor het milieu dan diesel, maar de enorme vraag naar grond om de nodige gewassen te kweken waaruit biobrandstof gemaakt kan worden, zorgen aan de andere kant van de wereld voor een milieuramp die zijn weerga niet kent door grootschalige ontbossing en kap van tropisch regenwoud.
Duidelijke verhalen van misleiding gaan over de volkswagen en de roet metingen. De verwarring bij de consument over een gezonde kip of het ei. Van de gewone kip gingen we naar de scharrelkip en toen die ook niet meer oké was gingen we naar de vrije uitloopkip met als tegenhanger de plofkip. De wir war is op een gegeven moment zo groot dat de gewone consument door de bomen het bos niet meer ziet. Last but not least is het gevaar dat we tegenwoordig alleen maar kijken naar de opwarming van de aarde: die mag niet verder gaan dan 2 graden celcius. Maar duurzaam ontwikkelen is breder, duurzaam ontwikkelen is verder kijken dan je neus lang is, duurzaam ontwikkelen moet geleerd worden, hoe sneller hoe beter voor onze kleinkinderen.
Toen duurzaam denken ook werd ingevoerd in de wereld van de overheid, bleek daar ineens iedereen het wiel uitgevonden te hebben. De ene gemeente weet het nog beter dan de andere en de duurzame projecten zijn niet van de lucht. Tot overmaat van ramp stortten ook de voormalige energie-nutsbedrijven zich  op de markt van de toekomst, want energiegebruik en duurzaam gaan hand in hand, zelfs Shell wil voorop lopen in de energiewereld van morgen. Dat is begrijpelijk, dat bedrijf wil zijn positie behouden als groot bedrijf, maar de vraag is of zij ook daadwerkelijk begaan zijn met duurzaam ontwikkelen of met geld verdienen.
Echt besparen doen we echter nog steeds niet met z’n allen. Wel vinden we bv. energiezuinige lampen uit en de techniek zorgt ervoor dat consumptiegoederen steeds energiezuiniger worden, maar we kopen met z'n allen  wel steeds meer en groter. Zo is de energieslurpende-66-cm-niet-te-tillen-beeldbuis van vroeger zo goed als overal vervangen door een 81 cm, 94 cm of nog grotere flatscreen. De flatscreen is op zich zuinigere techniek, dat is goed, maar omdat ze groter zijn gebruiken we per saldo meer energie om naar de tv te kijken. 

Uiteindelijke opgaaf

Duurzaam denken of duurzaam doen zijn dus twee heel verschillende dingen. Het blijkt in de praktijk ook een lastige zoektocht waarin we nog veel moeten leren. Mensen moeten leren met elkaar anders te denken. Makkelijk gezegd, maar in deze opgaaf liggen dus twee grote uitdagingen verscholen: anders denken en met elkaar denken. Voorlopig kunnen we nog niet tevreden achterover leunen en genieten van onze prestaties op dit vlak.
Daarom is de weg naar duurzame ontwikkelingen op Heijplaat een interessant onderwerp.

Het gebied Groot Heijplaat is overzichtelijk, maar er zijn veel partijen die er belangen hebben. De mogelijkheden zijn eindeloos door de ontwikkeling in techniek en communicatiemiddelen, maar dat blijft nog de opgaaf hoe instanties als gemeentelijke overheid, woningbouwcorporaties, het Havenbedrijf Rotterdam, energieleveranciers en anderen het allemaal aan elkaar gaan koppelen zodat het ook in ons aller voordeel gaat werken. Het doel is dat al onze inspanningen op den lange duur niet alleen voordeel opleveren voor consument en producent, maar ook voor de wereld van onze kinderen en kleinkinderen.
Het gaat dus niet om quick wins en het gaat ook niet om mooie berichten op de voorpagina van de krant waar een of andere bestuurder weer iets staat aan te prijzen omdat het wel goed is voor de uitstraling. Het duurzaam ontwikkelen gaat over fundamenteel veranderen van manier van denken, leven en (samen)werken.
Via deze pagina's nemen wij u mee in de wereld van de duurzame ontwikkeling van Heijplaat en omgeving.