Duurzaam

Het verhaal in dit menu gaat over het proces en de resultaten van duurzaam ontwikkelen op en rond een kleine dorp tussen Nieuwe Maas, de Waal- en de Eemhaven en de a15, afslag 19, het meest geteisterde viaduct van de wereld.

Rotterdam is een veranderende stad in een veranderende wereld. Veel Rotterdammers zijn trots op de dynamiek van hun stad. De stad is levendiger en gezelliger dan ooit te voren. Het bruist, het leeft, Rotterdam gaat met de tijd mee. Het was ooit een echte werkstad waar “als je er een overhemp koopt, de mouwen al zijn opgestroopt”. Nu is het een stad waar gewerkt, gewoond, geleerd en gerecreëerd wordt. Binnen de huidige ontwikkelingen staan duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen hoog op de agenda.

Het gebied Heijplaat/RDM is zo'n Rotterdams gebied in ontwikkeling. Scheepsbouwer en -reparateur de Rotterdamse Droogdok Maatschappij, waar in de hoogtijdagen 6 tot 7 duizend mensen hun brood verdienden, was eigenaar van het dorp en daarmee waren dorp en werf onlosmakelijk met elkaar verbonden. Vorige eeuw was Heijplaat/RDM een succesformule. Heijplaat/RDM heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de stad. Er zijn iconen in het huidige Rotterdam uit Heijplaat/RDM voortgekomen: het ss Rotterdam en de RDM Rotterdam.

Begin van deze eeuw is aangevangen met de herstructurering van het in de versloffing geraakte gebied tussen de Rotterdamse Stadshavens. Zowel het dorp als de RDM moest duurzaam herontwikkeld worden. Men droomde en fantaseerde en sprak serieus over de grote kansen voor het gebied met een niet onbelangrijke rol voor de bewoners van het dorp. Voor het dorp was dat de kans om Heijplaat voor goed op de kaart te krijgen met een rol van betekenis in de grootstedelijk duurzame ontwikkeling.

Uiteindelijke opgaaf

Duurzaam- en maatschappelijk verantwoord ontwikkelen en ondernemen blijkt in de praktijk een lastige opgaaf waarin we met z’n allen nog veel te leren hebben. Er bestaat geen handboek voor. Het is geen exacte wetenschap en het is een schaakspel met grote belangen.
Zo blijkt ook op Heijplaat! Het Rotterdamse niet lullen maar poetsen heeft op Heijplaat plaats gemaakt voor veel geblaat maar weinig wol als het gaat om duurzaam ontwikkelen.
Heijplaat had voor Rotterdam een voorbeeld wijk kunnen worden. Bijvoorbeeld  Met het IKS project in 2010, gefinancierd met subsidie vanuit Klimaat Neutrale Steden, werd o.a. tot doel gesteld dat het gebied in 2020 energie neutraal zou moeten kunnen zijn. Het project moest gedragen worden door de bewoners van het dorp, een bottom up proces.
Daarmee werd het proces van de  duurzame ontwikkelingen op Heijplaat dubbel interessant: duurzaam ontwikkelen enerzijds en bewoners participatie anderzijds. Gelukkig was er een ingebouwde escape voor het geval het niet zou lukken: het was een project waarin bekeken werd wat er nodig zou zijn om het doel te bereiken. Achteraf is zelfs de kennisagenda die is opgesteld na vele intervieuws met betrokkenen in vele laden verdwenen.

Nu is het gebied Groot Heijplaat lekker overzichtelijk, netjes afgebakend tussen havens en rivier, maar veel partijen hebben er belangen. De mogelijkheden zijn groot, maar het blijkt vooral een enorme uitdaging voor alle partijen die meedoen in het proces om echt grensoverschrijdend te denken en te werken en het zo te organiseren dat iedereen er voordeel bij heeft maar dat maatschappelijk belang en een leefbare omgeving voorop staan.
Het gaat dus niet om quick wins of mooie berichten op de voorpagina van de krant en borstklopperij. Het gaat om spijkers met koppen slaan, iets wat Rotterdam toch toevertrouwd zou moeten kunnen worden. Het doel van alle gezamenlijke inspanningen is uiteindelijk het creëren van een vitaal leefklimaat voor onze kinderen en kleinkinderen.
Of zit de wereld van het duurzame Rotterdam anders in elkaar en kijkt de stad eigenlijk lijdzaam toe hoe zich één van de ergste milieuschandalen voltrekt en Rotterdam zich trots de grootste plaatboef ter wereld mag noemen? Zit u goed? klik hier en kijk documentaire.