Gemeente Rotterdam

De gemeente Rotterdam is natuurlijk stakeholder als het gaat om de herstructurering van Heijplaat en omgeving, al was het alleen maar omdat het hier een stuk Rotterdam betreft dat in de vorige eeuw een grote steen heeft bijgedragen in het succes van Rotterdam als wereldhaven.

Aan het begin van de 21ste eeuw zette Rotterdam in op de creatie van een nieuw stadshart, een groot gebied rond de gedeeltelijk in ongebruik geraakte stadshavens. Deze havens raakten hun functie langzaam maar zeker kwijt door schaalvergroting, waardoor veel haven activiteiten een andere plek vonden in de Botlek, Europoort en Maasvlakte. De komst van Maasvlakte twee zou volgens de heren geleerden zorgen dat ook vrijwel alle containerschuiverij uit de stadshavens zou verdwijnen. Hierdoor zou veel grond vrijkomen rond Waal- en Eemhaven, de grote havens rond Heijplaat en de RDM. Samen met het Vierhavensgebied tussen Schiedam en Delfshaven was dat een mooi gebied voor het maken van dat nieuwe stadshart. Heijplaat lag daar middenin en zodoende kwam Heijplaat weer in de belangstelling bij het gemeentelijk apparaat en het bestuur van Rotterdam. Samen met woningbouwcorporatie Woonbron, deelgemeente Charlois, Havenbedrijf Rotterdam, Stadshavens, de bewoners van Heijplaat en andere stakeholders, speelde en speelt de gemeente een grote rol in de herontwikkeling van Groot Heijplaat.
Tijdens de eerste brainstormsessies over de herontwikkeling van het gebied, zag iedereen grote kansen voor het dorp. In een giga project als de herstructurering van een gebied als Groot Heijplaat gaat nooit alles zoals gepland. De hele opgave werd in het begin ook niet goed ingeschat en plannen moesten constant worden bijgesteld. Om toch koers te kunnen houden zijn er afspraken gemaakt die zijn vastgelegd in  SamenwerkingsOvereenKomst (SOK) 1, 2 en 3, waarin taken en verantwoordelijkheden van de stakeholders duidelijk staan omschreven in afsprakenkaders. Hierbij moet vermeld worden dat SOK 3 tot stand is gekomen door onenigheid over de slechte naleving van SOK 2. De bewonersvereniging Heijplaat heeft serieus overwogen om tegen de gemeente een gerechteliojk procedure te beginnen. Na (juridisch) onderzoek bleek de gemeente grof in gebreke te zijn gebleven, maar een juridische strijd van bewoners tegen de gemeente hierover is zinloos en practisch gezien kansloos. 
SOK 3 is als overeenkomst nooit bekrachtigd noch nageleefd door enig betrokken partij. Op die manier is echter zaols dat heet het instrumentarium op basis van voortschrijdend inzicht aangepast en er is een coherente aanpak ontwikkeld voor de verdere voortgang van zaken. Dat betekent: het werkte eerst voor geen meter, en toen hebben we verder maar gewoon gedaan wat we altijd al deden en hebben we voor ons zelf ingedekt dat het nooit voor ene meter zal werken.
Daarnaast is er sprake van een constante verandering van managers en beheerders van dossiers en wet/portefeuillehouders verschillende politieke partijen. Wethouders kwamen en gingen niet alleen door verkiezingen, maar ook werden ze vroegtijdig afgezet of vertrokken naar een andere grote stad in Nederland. Wat dat aangaat heeft Rotterdam een rommelig bestuur waarin machtstrijd en politiek carrière belangrijker blijken dan echt opbouwend ontwikkelen en lokale binding, waardoor een lange termijn politiek, vaste koers en beleid op bijvoorbeeld duurzaam ontwikkelen of de herontwikkeling van een gebied als Groot Heijplaat ontbreekt. Men neemt nog steeds genoegen met vage stippen aan de horizon, liefst verder weg in de tijd dan de eigen functionele houdbaarheidsdatum.
Van de vele overleggen die in de loop van de jaren gevoerd zijn over de vele projecten die speelden en nog spelen, is op dit moment weinig meer over. Het Havenbedrijf heeft zich teruggetrokken, Woonbron heeft zich van zijn taken en verplichtingen ontheven, de deelgemeente Charlois bestaat niet meer en is gebiedscommissie geworden met andere bevoegdheden, en gemeentelijk beleid heeft ertoe bijgedragen dan de bewonersvereniging op Heijplaat die de belangen van de bewoners vertegenwoordigden binnen de herstructurering, niet meer bestaat. Dus de gemeente Rotterdam is nu in the lead, niet omdat ze zo goed zijn, maar omdat iedereen is afgehaakt op het dossier duurzaam herstructureren van gebied Groot Heijplaat.

De dossiers die nu op het bordje van de gemeente liggen zijn:
Het realiseren van de nodige nieuwbouw. Sinds Woonbron zich niet meer als verantwoordelijke ziet voor deze taak, heeft de gemeente dit overgenomen. De gemeente heeft de firma v. Ommen en de Groot in laten vliegen en deze realiseert nu nieuwbouw nul op de meter woningen op het dorp.
Het voorzieningenplan  is nu ook een taak van de gemeente. Heijplaat was rijk aan voorzieningen, alles ligt nu op zijn gat en wat er draait, draait op vrijwilligers uit het dorp die tegen de stroom in alles in leven moeten houden.
Duurzaam ontwikkeling is nu ook een verantwoording van de gemeente. Een van de ambities was energieneutraliteit van het gebied in 2020. Dat zou de veerkracht vergen van een stad zoals Rotterdam zich in de PR graag laat zien. Helaas is de harde werkelijkheid dat de gemeente een stel stumpers zijn in vergelijking met de ondernemers in de stad die wel donders goed snappen hoe de vlag er bij staat.

Omdat de Samenwerkingsovereenkomst al lang niet meer werkt is er sprake van grote hiaten in communicatie, dossierkennis en overzicht. De grote rol die de gemeente naar zich toe heeft getrokken kan onmogelijk goed uitgevoerd worden omdat er binnen de gemeente Rotterdam grote bezuinigen en reorganisaties doorgevoerd worden.

De voormalige Vereniging van Wijkbewoners heeft in de laatste jaren van haar bestaan grote inspanning geleverd om uiteindelijk dan maar de aandacht van burgemeester Aboutaleb zelf te trekken om Heijplaat op de agenda van het stadhuis te houden. Dat is gelukt en wellicht dat dat de zaak een beetje vlot wil trekken, want de hele duurzame integrale herontwikkeling van Heijplaat, met behoud van voorzieningen, samen met de bewoners, is behoorlijk gestrand. De burgervader gaat aan tafel met een nieuwe groep bewoners die met de beste wil van de wereld niet beschikken over volledige dossierkennis of overzicht van de echte problemen en zo is heel veel opgedane ervaring willens en wetens in de Maas verdwenen en gaan er in de toekomst ongetwijfeld zaken opgelost worden. Van enige samenhang of integrale aanpak is echter geen sprake meer en zo laat ook de gemeente Rotterdam haar ambities op de duurzame herstructurering van gebied Groot Heijplaat varen.