verantwoording

Er is niets zo lastig als het verstekken van juiste- en up date informatie over een gebied als Heijplaat en omgeving. Het dorp ligt al lang op de schop en de omgeving verandert van functie. De herstructurering van het dorp is onderdeel geworden van een totale gebiedstransitie. Er zijn veel partijen die directe bemoeienissen hadden en hebben in het hele verhaal van de veranderingen en ze zijn uiteindelijk allemaal verantwoordelijk voor het eindresultaat van een grondige oppimpbeurt van een stukje industrieel cultuur historisch erfgoed. De hoofdrolspelers zijn:

  • Woningbouwcorporatie Woonbron die de hele zaak heeft geïnitieerd,
  • de gemeente Rotterdam en de deelgemeente Charlois, tegenwoordig heet dat de Gebiedsorganisatie, omdat Heijplaat binnen de grenzen van Rotterdam valt en bij Charlois hoort,
  • dan is er het Havenbedrijf Rotterdam omdat Heijplaat ingeklemd ligt tussen de grote stadshavens Waal- en Eemhaven
  • de Bewoners van het gebied, niet alleen omdat ze er wonen maar ook omdat ze van meet af aan zijn uitgedaagd om mee te denken in verschillende grote projecten
  • alle bedrijven in de directe omgeving.
  • Verder vliegen andere partijen in als het bijvoorbeeld gaat om de invulling van de stedelijke ambitie om het gebied energie neutraal te krijgen in 2020. Voor de duidelijkheid: gebied Groot Heijplaat moest en zou vooral duurzaam ontwikkeld worden.

Elke partij heeft eigen belangen en een eigen insteek en manier van werken. Voor een goede weergave van wat er in de georganiseerde chaos van de gebiedstransitie gebeurt, zullen al die partijen genoemd worden en hun rol binnen het verhaal zal beschreven worden. Het liefst zou de redactie rechtstreeks informatie ontvangen van de betrokken partijen. Dat is echter niet zo vanzelfsprekend. De genoemde instanties houden graag hun publiciteit in eigen hand en beschikken daarvoor over getrainde mensen die alles begrijpen van PR en marketing.

Heijplaat.com is zoveel mogelijk onpartijdig en objectief, maar wordt gemaakt door bewoners van Heijplaat. Er is een redactie, bestaande uit bewoners en een enkele buitenstaanders die van tijd tot tijd gevraagd en ongevraagd advies geven over vorm en inhoud. De redactie heeft goede informatiebronnen en dossierkennis als het gaat over de vorderingen binnen de gebiedstransitie. Door een intensieve samenwerking met Historisch Heijplaat komt ook de cultuurhistorische achtergrond van het gebied goed uit de verf.

De site is zeker niet bedoeld als PR site. Op de site mag iemand PR maken voor zijn/haar product, bedrijf, plan of idee. Dat is geen probleem. Maar op de site worden geen haarlemmerdijkies verkocht, geen verhalen die zaken met betrekking tot de herstructurering oppoetsen en mooier weergeven dan de werkelijke toedracht. Verder wordt de inhoud van de site niet gestuurd door vals sentiment over een verloren verleden of een roemrijke toekomst. Er wordt gewoon nuchter gekeken naar wat er gebeurt als een gebied als Heijplaat en omgeving structureel en doelbewust wordt omgegooid naar een toekomstige bestemming met als uitgangspunt dat er samen met de bewoners wordt gekeken hoe dat ingevuld gaat worden.

Participatie staat hoog in het vaandel binnen het verhaal van de herstructurering. Diverse convenanten en overeenkomsten zijn hierover tussen partijen afgesloten. Maar ook bewoners participatie is geen exacte wetenschap en wordt, zo blijkt in de praktijk, al naar gelang de behoefte gecontroleerd en gemanipuleerd door de partijen met macht en eigen geld, terwijl men het in de media graag anders voorspiegelt.

Het hele verhaal in een notendop

De scheepsbouw van de werf RDM waar ooit het ss Rotterdam gebouwd werd en van stapel liep, is weg. Het dorp is verkocht aan een woningbouwcorporatie en de hechte en erg op zichzelf gerichte gemeenschap die er ooit woonde, wordt al decennia lang geterroriseerd door invloeden van buitenaf. De oorspronkelijke worden er niet vrolijker van. Leegloop, sloop, verdwijnen van voorzieningen, vreemde mensen die het dorp langzaam maar zeker overnemen en niet aansluiten bij de oorspronkelijke bewoners. De nieuwkomers brengen veranderingen met zich mee….. en er staan tot nu toe geen of weinig verbeteringen tegenover. Sterker nog, er wordt van de oorspronkelijke bewoners gevraagd open te staan voor de vernieuwing.
Er werden door de Gemeente Rotterdam, het Havenbedrijf en de Corporatie Woonbron koeien met gouden hoorns beloofd toen de herstructurering van het dorp in 2004 daadwerkelijk van start ging, maar er werd door geen enkele partij structureel geïnvesteerd in het dorp en de gemeenschap. Het havenbedrijf nam enkele jaren nadat de herstructurering in gang gezet werd het heft in handen om van de oude werf een Campus te maken en onlangs veranderende de naam van het gebied in RDM Rotterdam. Kosten nog moeite werden gespaard voor de herontwikkeling van het oude RDM terrein.
Het dorp zou daarvan meeprofiteren. Er word echter slechts in naam veel waarde gehecht aan het herstellen van de oude band tussen het dorp en de werf. In de praktijk moet dat blijkbaar vanzelf gaan, want er wordt niet daadwerkelijk moeite gedaan om dat vorm te geven. De nadruk ligt vaker op het nakomen van de verplichting om te doen aan participatie, maar over de inhoud daarvan kan niet gediscussieerd worden. Verder heeft Woonbron, die binnen het verhaal verantwoordelijk was voor sloop en nieuwbouw op het dorp, in 2014 definitief te kennen gegeven niet verantwoordelijk meer te zijn voor de nieuwbouw op het dorp. Helaas kwam die mededeling pas nadat de corporatie 270 woningen had gesloopt. Het inwoneraantal daalde daardoor naar een kritieke 1350 waardoor voorzieningen zwaar onder druk staan.

Hiermee hebben we een aantal oorzaken genoemd waarom de verschillen in woonbeleving en toekomstverwachtingen op het dorp groot zijn. Het is niet mogelijk om de 1350 bewoners als één groep te zien met een gemeenschappelijke visie. De bewoners hebben overigens weldegelijk gemeenschappelijke belangen, maar ze voelen zich daarin niet verenigd. Terwijl de één de ontwikkelingen als een kans ziet, ziet de ander de ontwikkelingen als een bedreiging waarbij de dialoog tussen de één en de ander moeizaam of helemaal niet tot stand komt. Sterker nog, de professionele partijen als Havenbedrijf, Gemeente en Woonbron maken met de regelmaat van de klok dankbaar gebruik van de verschillende meningen op het dorp. Hierdoor kunnen ze ten alle tijden hun eigen plan uitvoeren en naar de buitenwereld verkondigen dat ze het doen in samenwerking met en in het belang van de bewoners.

Daarom is het ook lastig om objectief te blijven, maar heijplaat.com probeert het toch. In de nieuwe opzet van de site heeft de redactie er zelfs een blog bij gebouwd om iedereen de mogelijk te geven zijn mening kenbaar te maken. De redactie hoopt ook dat er gebruik van gemaakt zal worden, maar de praktijk zal dat uit gaan wijzen.

Verder is en blijft de site heijplaat.com een levende site waar regelmatig items verschijnen en verdwijnen al naar gelang de ontwikkelingen. Op de site probeert de redactie een zo goed mogelijk overzicht te maken zodat items ook over een langere periode gevolgd kunnen worden. Dat kan bijzonder leerzaam en verhelderend werken voor mensen die willen leren van fouten die gemaakt worden in de zoektocht naar een duurzame (her)ontwikkeling van een stuk van het stadshavengebied van Rotterdam.

Rest nog te vermelden dat de redactie van de site slechts boodschappers zijn die doorgeven wat er in hun woonomgeving gebeurt.